Tuân thủ pháp luật lao động không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nền tảng cho môi trường làm việc hài hòa, ổn định và phát triển bền vững. Tuy nhiên, việc tra cứu, hiểu và áp dụng các quy định này lại không hề đơn giản. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, đã vô tình mắc phải những sai lầm có thể dẫn đến tranh chấp, bị xử phạt, hay tổn hại uy tín. Dưới đây là 5 sai lầm phổ biến nhất và giải pháp hỗ trợ từ công nghệ.
1. Nhầm lẫn giữa hợp đồng thử việc và thời gian thử việc
Đây có lẽ là sai lầm phổ biến hàng đầu. Nhiều doanh nghiệp ký hợp đồng thử việc kéo dài 2-3 tháng hoặc hơn mà không biết rằng pháp luật quy định rất rõ về thời gian thử việc tối đa.
Theo Bộ luật Lao động 2019, thời gian thử việc chỉ được phép tối đa:
- 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên.
- 30 ngày đối với công việc có chức danh nghề cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ.
- 6 ngày làm việc đối với công việc khác.
Sai lầm này khiến doanh nghiệp có nguy cơ phải trả lương cho người lao động như một hợp đồng lao động chính thức cho toàn bộ thời gian vượt quá quy định, cộng thêm nguy cơ bị xử phạt hành chính.
2. Tính lương làm thêm giờ, ngày nghỉ không đúng quy định
Việc tính toán tiền lương làm thêm giờ, làm việc vào ngày nghỉ lễ, Tết thường xuyên sai sót do áp dụng nhầm hệ số. Pháp luật quy định các mức hệ số khác nhau tùy thuộc vào thời điểm làm thêm:
- Làm thêm giờ vào ngày thường: Ít nhất bằng 150% lương giờ bình thường.
- Làm thêm giờ vào ngày nghỉ hàng tuần: Ít nhất bằng 200%.
- Làm thêm giờ vào ngày nghỉ lễ, Tết, ngày nghỉ có hưởng lương: Ít nhất bằng 300% (chưa kể tiền lương ngày lễ, Tết cho người lao động hưởng lương ngày đó).
Sai lầm thường gặp là áp dụng hệ số 300% cho tất cả các ngày nghỉ, hoặc không phân biệt rõ làm thêm vào ngày thường, cuối tuần hay lễ Tết, dẫn đến chi trả thiếu cho người lao động và vi phạm pháp luật.
3. Hiểu sai về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động
Nhiều doanh nghiệp cho rằng có thể dễ dàng chấm dứt hợp đồng với người lao động nếu không hài lòng. Tuy nhiên, pháp luật bảo vệ chặt chẽ quyền của người lao động và chỉ cho phép người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng trong một số trường hợp cụ thể được liệt kê tại Điều 36 Bộ luật Lao động 2019, như:
- Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng (phải có bản đánh giá, cảnh báo bằng văn bản).
- Người lao động bị xử lý kỷ luật sa thải.
- Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị quá thời gian quy định mà khả năng lao động chưa hồi phục.
Việc đơn phương chấm dứt hợp đồng không đúng các trường hợp này sẽ khiến doanh nghiệp bị buộc phải nhận người lao động trở lại, trả lương cho những ngày không được làm việc, và bồi thường theo quy định.
4. Bỏ quên hoặc áp dụng sai các quy định về lao động nữ, lao động chưa thành niên
Các nhóm lao động đặc thù như lao động nữ (đặc biệt là khi mang thai, nuôi con nhỏ) và lao động chưa thành niên được pháp luật bảo vệ đặc biệt. Sai lầm của doanh nghiệp thường là:
- Đối với lao động nữ: Không nắm rõ các quy định về thời giờ làm việc, nghỉ thai sản (tối thiểu 06 tháng), chế độ nghỉ chăm con ốm, cấm sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản.
- Đối với lao động chưa thành niên: Sử dụng người lao động dưới 18 tuổi vào những công việc nặng nhọc, độc hại bị cấm; không tuân thủ quy định về giờ làm việc, khám sức khỏe định kỳ.
Những vi phạm này không chỉ bị xử phạt nặng mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh, đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp.
5. Tra cứu thông tin từ nguồn không chính thống, không cập nhật
Sai lầm căn bản và nguy hiểm nhất xuất phát từ chính phương pháp tra cứu. Rất nhiều doanh nghiệp dựa vào:
- Các bài viết trên internet không rõ nguồn gốc, đã lỗi thời.
- Kinh nghiệm truyền miệng, "văn hóa truyền thống" của công ty.
- Các văn bản luật cũ đã hết hiệu lực hoặc được sửa đổi.
Pháp luật lao động thường xuyên được hướng dẫn, bổ sung bởi các Nghị định, Thông tư mới. Việc sử dụng thông tin cũ, không chính thống giống như "bản đồ sai" – càng cố gắng áp dụng, doanh nghiệp càng đi lạc đường và đối mặt với rủi ro.
Giải pháp công nghệ: ChatIIP – Trợ lý AI pháp lý chuyên sâu
Để tránh những sai lầm trên, doanh nghiệp cần một công cụ tra cứu chính xác, cập nhật và dễ sử dụng. ChatIIP ra đời như một giải pháp công nghệ đột phá, là trợ lý AI chuyên sâu về pháp lý và đầu tư, hoạt động 24/7 để hỗ trợ doanh nghiệp.
ChatIIP khắc phục những điểm yếu của tra cứu truyền thống như thế nào?
- Nguồn dữ liệu chính thống & cập nhật liên tục: Được xây dựng trên cơ sở dữ liệu pháp luật khổng lồ, chính thống và được cập nhật tự động, bao gồm đầy đủ Bộ luật Lao động, các Nghị định hướng dẫn, Thông tư mới nhất.
- Tra cứu thông minh bằng ngôn ngữ tự nhiên: Bạn không cần phải nhớ điều luật, khoản, điểm. Chỉ cần hỏi bằng câu hỏi thông thường như: "Thời gian thử việc tối đa cho nhân viên văn phòng là bao nhiêu ngày?" hoặc "Cách tính lương làm thêm ngày lễ 30/4 thế nào?", ChatIIP sẽ trả lời chính xác kèm trích dẫn văn bản gốc.
- Phân tích tình huống cụ thể: Công cụ có khả năng phân tích các tình huống phức tạp. Ví dụ, bạn có thể mô tả tình huống muốn chấm dứt hợp đồng với một nhân viên, ChatIIP sẽ phân tích xem hành vi đó có thuộc trường hợp được phép đơn phương chấm dứt không và hướng dẫn thủ tục phù hợp.
- Hoàn toàn miễn phí và dễ tiếp cận: ChatIIP. cam kết miễn phí, giúp mọi doanh nghiệp, từ startup đến SME, đều có thể tiếp cận một "chuyên gia pháp lý" chất lượng cao mà không lo về chi phí.
Kết luận
Việc nắm vững và áp dụng đúng Luật Lao động là chìa khóa then chốt để xây dựng quan hệ lao động bền vững. Bằng cách tránh 5 sai lầm phổ biến trên và chủ động trang bị cho mình công cụ hỗ trợ mạnh mẽ như ChatIIP, doanh nghiệp không chỉ bảo vệ mình khỏi rủi ro pháp lý mà còn kiến tạo một môi trường làm việc công bằng, minh bạch, thu hút và giữ chân nhân tài – nền tảng cho sự phát triển lâu dài.
0 Nhận xét