Sự ra đời của Quyết định 36/2025/QĐ-TTg về Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam không chỉ là một bản cập nhật danh mục. Nó phản ánh một cuộc chuyển mình có tính hệ thống, chính thức công nhận và phân định rõ ràng giữa công nghệ thông tin (CNTT) truyền thống và kinh tế số. Việc hiểu rõ sự khác biệt này không còn là vấn đề học thuật, mà trở thành yếu tố sống còn giúp doanh nghiệp định vị đúng, tối ưu hóa cơ hội và giảm thiểu rủi ro pháp lý.
Từ "công cụ" đến "môi trường": Sự khác biệt cốt lõi về bản chất
Sự phân biệt giữa hai nhóm ngành này bắt nguồn từ chính vai trò và bản chất của chúng trong nền kinh tế.
CNTT truyền thống được ví như nhà sản xuất công cụ và dịch vụ kỹ thuật. Trọng tâm của nhóm ngành này là tạo ra và duy trì các phần cứng, phần mềm, hạ tầng mạng và dịch vụ kỹ thuật số. Hoạt động của họ xoay quanh việc cung cấp "công cụ" để xử lý thông tin. Ví dụ điển hình là các công ty lập trình phần mềm theo yêu cầu, bán phần cứng máy tính, lắp đặt mạng nội bộ, hay cung cấp dịch vụ bảo trì hệ thống.
Ngược lại, kinh tế số được ví như kiến trúc sư của các mô hình kinh doanh và hệ sinh thái mới. Họ không chỉ dừng lại ở việc cung cấp công cụ, mà sử dụng chính công nghệ số (trong đó có CNTT) để tạo ra một môi trường kinh doanh hoàn toàn mới, một thị trường ảo, hoặc một cách thức vận hành khác biệt. Giá trị của họ nằm ở mô hình kinh doanh, ở việc kết nối người với người, người với dịch vụ thông qua nền tảng số. Điển hình là các sàn thương mại điện tử, ứng dụng gọi xe, nền tảng fintech, hoặc các doanh nghiệp chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực y tế, giáo dục, nông nghiệp thông minh.
Phân tích chi tiết qua lăng kính mã ngành theo QĐ 36/2025
Sự khác biệt trên được thể chế hóa rõ ràng thông qua các nhóm mã ngành cụ thể trong hệ thống mới.
Nhóm ngành CNTT truyền thống thường tập trung ở các phân ngành như:
- Sản xuất máy vi tính và thiết bị ngoại vi: Các mã ngành liên quan đến sản xuất phần cứng.
- Viễn thông: Các hoạt động cung cấp dịch vụ truyền dẫn, kết nối mạng.
- Lập trình máy vi tính và hoạt động dịch vụ công nghệ thông tin: Đây là nhóm chủ đạo, bao gồm các mã như 62010 - Lập trình máy vi tính, 62020 - Tư vấn máy vi tính, 63110 - Xử lý dữ liệu, lưu trữ dữ liệu. Các mã này mô tả hoạt động "sản xuất phần mềm", "tư vấn kỹ thuật" và "cung cấp hạ tầng lưu trữ".
Nhóm ngành kinh tế số lại được phân bổ rộng khắp và đan xen trong nhiều lĩnh vực kinh tế, phản ánh tính chất "xuyên ngành" của nó:
- Bán lẻ, bán buôn qua internet (mã 47910, 46900): Đây chính là mã cho các sàn thương mại điện tử, mô hình B2B, B2C trực tuyến.
- Dịch vụ lưu trú ngắn ngày qua nền tảng số (trong nhóm dịch vụ lưu trú): Ám chỉ các nền tảng đặt phòng khách sạn, homestay trực tuyến.
- Dịch vụ đặt phương tiện vận chuyển qua ứng dụng (trong nhóm vận tải): Dành cho các ứng dụng gọi xe, giao hàng.
- Hoạt động dịch vụ tài chính, bảo hiểm và bất động sản qua internet: Phản ánh sự xuất hiện của fintech, insurtech, proptech.
- Các hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ khác có ứng dụng công nghệ số làm cốt lõi.
Lựa chọn chiến lược: Đăng ký một hay kết hợp nhiều mã ngành?
Đối với doanh nghiệp, câu hỏi then chốt là: Tôi nên đăng ký mã ngành nào?
- Nếu doanh nghiệp của bạn là một công ty gia công phần mềm (outsourcing), phát triển ứng dụng theo yêu cầu, hay cung cấp dịch vụ máy chủ, nhóm CNTT truyền thống (ví dụ: mã 62010) là lựa chọn chính xác.
- Nếu doanh nghiệp của bạn vận hành một nền tảng kết nối, tạo ra một thị trường trực tuyến, hoặc cung cấp dịch vụ cốt lõi thông qua kênh số, bạn cần tìm đến các mã ngành thuộc nhóm kinh tế số, tương ứng với lĩnh vực kinh doanh cụ thể (thương mại điện tử, vận tải, dịch vụ tài chính...).
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp công nghệ hiện đại mang tính lai (hybrid): họ vừa tự phát triển công nghệ (CNTT truyền thống), vừa sử dụng công nghệ đó để vận hành mô hình kinh doanh số của riêng mình. Trong trường hợp này, việc đăng ký kết hợp cả hai nhóm mã ngành là cần thiết. Bạn cần xác định hoạt động nào tạo ra doanh thu chính, giá trị cốt lõi để chọn làm ngành nghề kinh doanh chính, và đăng ký các hoạt động còn lại là ngành nghề kinh doanh phụ.
Tầm quan trọng của việc phân loại đúng: Nhiều hơn một thủ tục
Việc lựa chọn sai mã ngành có thể dẫn đến hệ lụy pháp lý và tài chính:
- Mất cơ hội hưởng ưu đãi: Các chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp chuyển đổi số thường có tiêu chí rất cụ thể. Nếu đăng ký sai nhóm ngành, bạn có thể không đủ điều kiện thụ hưởng.
- Rủi ro trong quản lý thuế: Hoạt động kinh tế số và CNTT truyền thống có thể có cách đánh giá doanh thu, chi phí và áp dụng thuế suất khác nhau.
- Khó khăn trong báo cáo thống kê và minh bạch hoạt động: Hồ sơ pháp lý không phản ánh đúng thực tế có thể gây khó khăn khi giải trình với cơ quan nhà nước, đối tác hoặc nhà đầu tư.
ChatIIP - Người đồng hành tin cậy trong hành trình định vị pháp lý số
Trước một khung pháp lý mới và phức tạp, việc tự mình tìm hiểu và đưa ra quyết định chính xác là thách thức không nhỏ, đặc biệt với các startup và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đây chính là lúc bạn cần một người đồng hành am hiểu.
ChatIIP là nền tảng được xây dựng để trở thành cầu nối tri thức và dịch vụ pháp lý chuyên sâu cho cộng đồng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Chúng tôi hiểu rằng, việc chọn đúng mã ngành theo QĐ 36/2025 chỉ là bước khởi đầu trong một hành trình dài về tuân thủ và chiến lược pháp lý số.
Thông qua ChatIIP, bạn có thể dễ dàng tiếp cận mạng lưới các chuyên gia, luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp lý công nghệ và kinh tế số. Họ có thể hỗ trợ bạn:
- Phân tích mô hình kinh doanh để xác định chính xác nhóm ngành và mã ngành phù hợp.
- Tư vấn cấu trúc đăng ký (ngành chính, ngành phụ) tối ưu cho hiện tại và lộ trình mở rộng tương lai.
- Hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ và các thủ tục liên quan đến đăng ký, điều chỉnh ngành nghề kinh doanh.
- Tư vấn toàn diện về các vấn đề pháp lý khác như bảo hộ tài sản trí tuệ, hợp đồng điện tử, bảo mật dữ liệu trong môi trường số.
Ví dụ: Khi bạn hỏi câu: phân biệt mã ngành CNTT truyền thống và kinh tế số theo QĐ 36/2025, ChatIIP sẽ trả lời một cách chi tiết và đầy đủ:
Sự phân biệt giữa CNTT truyền thống và kinh tế số trong QĐ 36/2025 là một tín hiệu rõ ràng về định hướng phát triển của quốc gia. Việc nắm bắt và ứng dụng chính xác không chỉ giúp doanh nghiệp của bạn "đi đúng luật", mà còn mở ra cánh cửa để "đi nhanh và đi xa" hơn trong hành trình chuyển đổi số đầy cơ hội này. Hãy bắt đầu bằng một nền tảng pháp lý vững chắc ngay hôm nay.
0 Nhận xét