Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại các ngành công nghiệp, từ chăm sóc sức khỏe, tài chính đến sáng tạo nội dung. Tại Việt Nam, vốn đầu tư vào doanh nghiệp AI trong nước đã tăng gấp 8 lần chỉ trong một năm. Trong bối cảnh đó, việc xác định mã ngành kinh tế phù hợp cho các hoạt động liên quan đến AI trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, nhất là khi Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam mới (theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg) chính thức áp dụng từ ngày 15/11/2025.
Bài viết này sẽ giải mã cách ngành AI được “xếp kệ” trong khung phân loại quốc gia, giúp doanh nghiệp định vị chính xác và nắm bắt cơ hội trong kỷ nguyên số.
Tại sao việc phân loại ngành AI lại quan trọng?
Khác với một số ngành nghề truyền thống, AI hiếm khi là một mã ngành đơn lẻ. Nó là một công nghệ nền tảng xuyên suốt, được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Việc đăng ký đúng mã ngành kinh tế không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn mang lại lợi ích thiết thực:
- Xác định đúng nghĩa vụ và ưu đãi: Mỗi ngành kinh tế có thể áp dụng các chính sách thuế, hỗ trợ khác nhau. Đăng ký đúng là bước đầu để được hưởng các ưu đãi dành cho doanh nghiệp công nghệ.
- Phản ánh chính xác mô hình kinh doanh: Giúp cơ quan quản lý, đối tác và nhà đầu tư hiểu rõ bản chất hoạt động thực sự của doanh nghiệp bạn – liệu bạn đang phát triển phần mềm AI, cung cấp dịch vụ dữ liệu hay vận hành một nền tảng dựa trên AI.
- Tạo thuận lợi trong thống kê và hoạch định chính sách: Dữ liệu chính xác giúp Nhà nước đánh giá tiềm năng và đưa ra chính sách phát triển phù hợp cho hệ sinh thái AI Việt Nam.
Phân loại các hoạt động AI trong hệ thống ngành kinh tế mới
Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam năm 2025 được tổ chức thành 5 cấp, từ tổng quát đến chi tiết. Các hoạt động về AI thường được phân bổ trong các nhóm ngành sau:
1. Nhóm ngành phát triển công nghệ lõi và phần mềm
Đây là nhóm dành cho các doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển và xây dựng các thuật toán, mô hình AI, hay phát triển phần mềm ứng dụng AI
- Lập trình máy vi tính (Mã ngành chi tiết: 62010): Đây là mã nền tảng cho hầu hết các công ty phát triển phần mềm, bao gồm việc viết, chỉnh sửa, kiểm thử phần mềm. Nếu công ty bạn xây dựng các ứng dụng, hệ thống có tích hợp AI, đây thường là mã ngành chính cần đăng ký.
- Hoạt động dịch vụ công nghệ thông tin và dịch vụ khác liên quan đến máy vi tính (Mã 62090): Mã này có thể bao hàm các dịch vụ tư vấn, tích hợp hệ thống AI chuyên biệt.
2. Nhóm ngành xử lý và cung cấp dịch vụ dữ liệu
Dữ liệu là “nguyên liệu thô” của AI. Các hoạt động liên quan đến hạ tầng dữ liệu được phân loại riêng.
- Xử lý dữ liệu, lưu trữ dữ liệu và các hoạt động liên quan (Mã 63110): Ngành này bao gồm các hoạt động như xử lý dữ liệu lớn (Big Data), cho thuê máy chủ, cung cấp dịch vụ điện toán đám mây - những yếu tố thiết yếu để huấn luyện và vận hành mô hình AI. Đây là mã quan trọng cho các doanh nghiệp cung cấp hạ tầng AI hoặc có hoạt động xử lý dữ liệu quy mô lớn.
3. Nhóm ngành hoạt động dịch vụ thông tin và nền tảng
Khi AI được đóng gói thành dịch vụ hoặc nền tảng cho người dùng cuối, nó có thể thuộc các mã ngành sau:
- Cổng thông tin (Mã 63120): Phù hợp với các nền tảng cung cấp thông tin, dịch vụ dựa trên AI, nơi kết nối người dùng với nội dung hoặc dịch vụ được cá nhân hóa.
- Dịch vụ thông tin khác chưa được phân vào đâu (Mã 63990): Đây có thể là mã để đăng ký cho các dịch vụ ứng dụng AI mới, chuyên biệt chưa có mã riêng trong danh mục.
Lưu ý quan trọng: Một doanh nghiệp AI thường không chỉ thuộc một mã ngành duy nhất. Ví dụ, một công ty vừa phát triển thuật toán AI (62010), vừa vận hành trung tâm dữ liệu riêng để huấn luyện mô hình (63110), và cung cấp dịch vụ qua một nền tảng trực tuyến (63120). Trong trường hợp này, doanh nghiệp cần đăng ký một mã ngành chính (thường là hoạt động tạo ra doanh thu cốt lõi) và các mã ngành phụ còn lại.
Xu hướng và định hướng phát triển AI tại Việt Nam
Việc phân loại ngành nghề cần được đặt trong bối cảnh chung của sự phát triển bùng nổ AI tại Việt Nam:
- Sự bùng nổ trong ứng dụng: 78% người dùng Internet Việt Nam đã sử dụng ít nhất một nền tảng AI, với các công cụ như ChatGPT, Gemini trở nên phổ biến. Không chỉ trong lĩnh vực công nghệ, AI đang được ứng dụng mạnh mẽ trong các ngành như ngân hàng, y tế, và ngay cả trong quản lý thuế của nhà nước.
- Định hướng từ Nhà nước: Chính phủ xác định AI là một trong những công nghệ chiến lược, với mục tiêu đưa Việt Nam vào top 3 ASEAN về nghiên cứu và phát triển AI. Việc chuẩn bị ban hành Luật về AI và cập nhật Chiến lược quốc gia về AI cho thấy khung pháp lý cho lĩnh vực này sẽ ngày càng hoàn thiện, tạo môi trường thuận lợi và bền vững cho doanh nghiệp.
Giới thiệu nền tảng ChatIIP - Đồng hành cùng doanh nghiệp trong kỷ nguyên AI
Trong một môi trường kinh doanh số phức tạp và biến động nhanh, việc hiểu rõ và tuân thủ các quy định về phân loại ngành nghề, sở hữu trí tuệ, hay chiến lược chuyển đổi số là thách thức không nhỏ, đặc biệt với các startup công nghệ và doanh nghiệp khởi nghiệp.
ChatIIP là nền tảng được thiết kế để trở thành cầu nối tin cậy, kết nối doanh nghiệp với mạng lưới các chuyên gia, luật sư và cố vấn hàng đầu trong lĩnh vực pháp lý, sở hữu trí tuệ và chiến lược kinh doanh số. Thông qua ChatIIP, doanh nghiệp có thể dễ dàng tìm kiếm và nhận tư vấn chuyên sâu về:
- Tư vấn đăng ký mã ngành kinh doanh phù hợp với mô hình ứng dụng AI cụ thể.
- Hỗ trợ xây dựng chiến lược bảo hộ tài sản trí tuệ cho sản phẩm, thuật toán AI.
- Định hướng và kết nối nguồn lực để tận dụng các chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Nhà nước dành cho doanh nghiệp công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Trí tuệ nhân tạo không còn là tương lai, mà là hiện thực đang định hình lại mọi mặt của nền kinh tế. Việc hiểu rõ và lựa chọn chính xác cách phân loại ngành nghề trong hệ thống kinh tế mới là bước đi chiến lược đầu tiên, giúp doanh nghiệp không chỉ hoạt động đúng luật mà còn định vị rõ ràng để phát triển bền vững và nắm bắt trọn vẹn cơ hội từ làn sóng chuyển đổi số này.
0 Nhận xét