Sự chuyển dịch từ kinh tế tuyến tính (khai thác - sản xuất - thải bỏ) sang kinh tế tuần hoàn (tái tạo, tái sử dụng, tái chế) không còn là một khái niệm xa vời. Nó đang được thể chế hóa một cách cụ thể thông qua những thay đổi trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam theo Quyết định 36/2025. Đây không phải là việc tạo ra một mã ngành riêng mang tên "kinh tế tuần hoàn", mà là một cuộc tái cấu trúc tư duy, lồng ghép các nguyên tắc tuần hoàn xuyên suốt nhiều nhóm ngành, từ sản xuất, phân phối đến quản lý chất thải.
Tư duy mới: Từ "cuối đường ống" trở thành "đầu vào có giá trị"
Trong hệ thống cũ, các hoạt động "xử lý cuối đường ống" như thu gom, xử lý rác thải thường được nhìn nhận riêng biệt với hoạt động sản xuất công nghiệp. Hệ thống mới phá vỡ ranh giới đó, chính thức công nhận các hoạt động tái tạo tài nguyên là một phần hữu cơ của chu kỳ kinh tế. Nói cách khác, rác thải của ngành này được mã hóa thành nguyên liệu đầu vào của ngành khác.
Cách kinh tế tuần hoàn "hiện hữu" trong các nhóm mã ngành chủ chốt
1. Nhóm ngành "Thu hồi và Tái chế" - Vòng lặp cốt lõi
Đây là nhóm thể hiện rõ nét nhất, được nâng tầm và chi tiết hóa đặc biệt.
- Mã 3830 - Tái chế phế liệu: Đây không còn là hoạt động phụ, mà là một ngành công nghiệp chính thức. Mã này bao gồm việc thu hồi, phân loại và xử lý các loại phế liệu như kim loại, nhựa, giấy, thủy tinh, cao su để tạo ra nguyên liệu thô thứ cấp. Sự tồn tại độc lập của mã này là tuyên ngôn rõ ràng: tái chế là một mắt xích sản xuất quan trọng.
- Các mã ngành xử lý chất thải (381, 382) được phân loại chi tiết hơn: Việc tách bạch giữa xử lý và tái chế giúp doanh nghiệp định vị đúng. Một công ty đốt rác phát điện sẽ thuộc nhóm xử lý, trong khi công ty tái chế nhựa PET sẽ thuộc nhóm công nghiệp tái chế.
2. Nhóm ngành "Sản xuất từ nguyên liệu tái sinh"
Kinh tế tuần hoàn được phản ánh ngay trong chính các ngành sản xuất, thông qua việc định nghĩa lại "nguyên liệu đầu vào".
- Các ngành sản xuất sử dụng nguyên liệu tái chế: Ví dụ, mã ngành sản xuất giấy từ bột giấy tái chế hay sản xuất thép từ phế liệu sẽ được nhận diện và khuyến khích. Điều này tạo cơ sở cho các chính sách ưu đãi dành riêng cho những công nghệ "xanh" này.
- Thiết kế để tái chế: Mặc dù khó mã hóa trực tiếp, hệ thống khuyến khích các ngành sản xuất sản phẩm dễ tháo dỡ, sửa chữa, tái chế, tạo điều kiện cho các mô hình kinh doanh như cho thuê, trả lại sản phẩm cũ.
3. Nhóm ngành "Dịch vụ sửa chữa, tái sử dụng và chia sẻ"
Đây là trụ cột quan trọng, kéo dài vòng đời sản phẩm.
- Sửa chữa thiết bị điện tử, gia dụng (9511, 9512): Hoạt động này được công nhận là một dịch vụ giá trị, chống lại văn hóa "vứt bỏ".
- Cho thuê tài sản (nhóm 77): Từ cho thuê máy móc công nghiệp, phương tiện vận tải đến thiết bị văn phòng, mô hình cho thuê giúp tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, giảm nhu cầu sản xuất mới.
- Các nền tảng kinh tế chia sẻ: Mặc dù được phân loại theo lĩnh vực cụ thể (như vận tải, lưu trú), các nền tảng chia sẻ tài sản dư thừa chính là hiện thân của việc tối ưu hóa và tái sử dụng tài nguyên.
4. Nhóm ngành "Năng lượng tái tạo"
Đây là nền tảng năng lượng cho một nền kinh tế tuần hoàn ít phát thải.
- Các mã ngành sản xuất điện từ mặt trời, gió, sinh khối: Việc chi tiết hóa các mã ngành này khuyến khích chuyển dịch từ nhiên liệu hóa thạch sang nguồn năng lượng có thể tái tạo, khép kín vòng tuần hoàn năng lượng.
Ý nghĩa thực tiễn: Lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp tuần hoàn
Việc kinh tế tuần hoàn được "mã hóa" vào hệ thống ngành nghề không chỉ mang ý nghĩa hành chính. Nó tạo ra lợi thế thực sự:
- Ưu đãi tài chính rõ ràng: Các doanh nghiệp đăng ký đúng vào các mã ngành tái chế (3830), sản xuất từ nguyên liệu tái sinh, hay năng lượng tái tạo sẽ có căn cứ pháp lý vững chắc để tiếp cận các gói ưu đãi thuế, hỗ trợ lãi suất, và quỹ phát triển xanh.
- Thu hút đầu tư định hướng ESG: Các nhà đầu tư và quỹ quốc tế ngày càng chú trọng tiêu chí Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG). Một doanh nghiệp được định danh rõ ràng trong hệ thống tuần hoàn sẽ dễ dàng chứng minh tác động tích cực và thu hút vốn.
- Tạo dựng thương hiệu bền vững: Việc đăng ký mã ngành phù hợp giúp doanh nghiệp truyền thông minh bạch về mô hình kinh doanh xanh, xây dựng niềm tin với người tiêu dùng và đối tác có cùng tầm nhìn.
Hành động cho doanh nghiệp: Định vị lại trong bản đồ kinh tế mới
Doanh nghiệp cần chủ động:
- Rà soát mô hình: Phân tích xem hoạt động của mình thuộc về mắt xích nào trong vòng tuần hoàn (tái chế, sản xuất xanh, dịch vụ kéo dài vòng đời...).
- Cập nhật mã ngành: Đối chiếu và đăng ký bổ sung, điều chỉnh các mã ngành phù hợp theo hệ thống mới (QĐ 36/2025). Ví dụ, một xưởng tái chế nhựa nên đăng ký mã 3830 làm ngành chính.
- Tái cấu trúc hồ sơ năng lực: Xây dựng hồ sơ pháp lý và marketing xung quanh định vị tuần hoàn, làm nổi bật lợi thế cạnh tranh mới.
ChatIIP - Đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình chuyển đổi tuần hoàn
Hành trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn chứa đựng nhiều thách thức pháp lý và chiến lược phức tạp. Từ việc xác định mã ngành, xây dựng dự án, tìm kiếm công nghệ, đến tiếp cận vốn xanh và chứng nhận, mỗi bước đều cần sự tư vấn chuyên sâu.
ChatIIP được thiết kế để trở thành đối tác chiến lược tin cậy trên hành trình này. Là nền tảng kết nối tri thức hàng đầu, ChatIIP giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp với mạng lưới các chuyên gia am hiểu sâu sắc về:
- Pháp lý kinh tế tuần hoàn và môi trường: Tư vấn chính xác về chính sách, tiêu chuẩn và thủ tục liên quan đến hoạt động tái chế, sản xuất xanh.
- Tài chính xanh và ESG: Hỗ trợ kết nối với các nguồn vốn, quỹ đầu tư tập trung vào các dự án bền vững và tuần hoàn.
- Công nghệ và chuyển giao: Kết nối với chuyên gia công nghệ trong lĩnh vực tái chế tiên tiến, sản xuất sạch hơn và quản lý tài nguyên.
Ví dụ: Cho tôi biết ngành kinh tế tuần hoàn được phản ánh thế nào trong hệ thống mã ngành?
Việc kinh tế tuần hoàn được phản ánh trong hệ thống mã ngành là một tín hiệu đầy hứa hẹn. Nó cho thấy một khung pháp lý tiến bộ, sẵn sàng chào đón và thúc đẩy những mô hình kinh doanh của tương lai. Đối với doanh nghiệp, đây là thời điểm lý tưởng để tái định vị, nắm bắt cơ hội và trở thành người dẫn đầu trong cuộc cách mạng kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.
0 Nhận xét